LIBERALL
THINK TANKST
ΥΓΕΙΑY
Τετάρτη 14/11/18
4ος χρόνος, ημέρα 1109η
Print Friendly and PDF
-A +A

Η λέξη της ημέρας

Ύδωρ
Ύδωρ

Καιρός να σας δροσίσουμε λίγο ή και να σας ξεδιψάσουμε με ύδωρ καθαρό, νερό διάφανο, γάργαρο και διαυγές.

Τὸ ὕδωρ, τοῦ ὕδατος η πρώτη μορφή της λέξης ή και ὕδοςὕδεος, το νερό. Η ινδοευρωπαϊκή ρίζα της λέξης *ud- μαρτυρά και τη συγγένειά της με το γερμανικό νερό Wasser, το αγγλικό water, το γαλλικο κύμα onde (από το λατινικό unda) και άλλες.

Το ύδωρ είναι αλήθεια ότι δεν πολυακούγεται. Δεν θα πούμε στον καλό μας, «να σου φέρω λίγο ύδωρ;», γιατί θα μας κοιτάξει περίεργα, θα θεωρήσει ότι τα έχουμε χάσει από την πολλή ζέστη. Θα πιστέψει ότι έχουμε πάθει αφυδάτωση και χρειαζόμαστε επειγόντως ενυδάτωση.

Παίρνουμε, λοιπόν, αφορμή και εμείς να σας πούμε ότι ο καλός μας μπορεί να έχει δίκιο, αλλά εν μέρει, αφού το ύδωρ ρέει σε ένα σωρό λέξεις και εκφράσεις που ακούμε στα νέα ελληνικά. Τρανό παράδειγμα οι δύο που αναφέραμε προηγουμένως, αφυδάτωση και ενυδάτωση. Δημιουργούνται από τη γενική ύδατος του λεκτικού τύπου, καθώς και από την προσθήκη του επιθήματος -ρ –όπως συμβαινει με την υδρία, που ήταν μια στάμνα, χάλκινη ή πήλινη για τη μεταφορά νερού.

Για το πόσο συχνά ακούμε το ύδωρ, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, θα μας πείσει μια επίσκεψη στην Ύδρα, που έτσι όπως αναδύεται από τα ύδατα του Αργοσαρωνικού μοιάζει με νερόφιδο, με ύδρα, απ' όπου άλλωστε πήρε και το όνομά της. Και καθώς θα αποβιβαζόμαστε από το υδροπτέρυγο ή αλλιώς δελφίνι και θα απολαμβάνουμε υδραίικο θαλασσινό αέρα, το όνομα του προσφιλούς νησιού θα μας φέρει στο νου συνειρμικά τη Λερναία Ύδρα με τα πολλά κεφάλια και τον γνωστό άθλο του Ηρακλή. Αν ατενίζουμε τον υδάτινο ορίζοντα, μπορεί να δούμε τις ακτές της Αττικής. Αν μάλιστα η ζέστη και η υγρασία είναι πολλή, οι υδρατμοί στην ατμόσφαιρα επιβεβαιώνουν ότι το ύδωρ είναι παντού. Ή μάλλον όχι παντού, γιατί τα νησιά μας έχουν μόνιμο πρόβλημα λειψυδρίας και γι' αυτό συχνά - πυκνά έρχονται τα υδροφόρα πλοία και γεμίζουν τους ταμιευτήρες υδάτων.

Στο βάθος ίσως διακρίνουμε και κανένα υδροπλάνο, που γεμίζει νερό από τη θάλασσα, για να σβήσει, αλίμονο, καμιά φωτιά. Φέτος οι υδατοπτώσεις δεν ήταν πολλές κι έτσι φυτά και δέντρα μοιάζουν άνυδρα. Η Εταιρεία Υδάτων προειδοποιεί να μην γίνεται σπατάλη του νερού, γιατί τα υδρόμετρά της δείχνουν ανησυχητικές τιμές.

Υδροπολυλογούμε (δική μας λέξη) και ξεχάσαμε το κολύμπι στο νησάκι μας. Τους πιο αθλητικούς και τολμηρούς τύπους τους προσκαλούμε σε αγώνα υδατοσφαίρισης ή αλλιώς γουότερ πόλο.

Μετά από την άθληση, ένα υδρομασάζ σάς χαλαρώνει. Εάν, κατά κακή τύχη, δεν λειτουργεί, θα καλέσετε τον υδραυλικό να ελέγξει τις παροχές και τους υδροσωλήνες.

Ωραία, λοιπόν, και στη συνέχεια, αφού σίγουρα πεινάτε, θα φάτε νόστιμους και γεμάτους ενέργεια υδατάνθρακες, σε λαχταριστή μακαρονάδα και όχι υδρογονάνθρακες, γιατί αυτοί δεν τρώγονται, έστω κι αν κάποιοι μπερδεύουν τις δύο λεξούλες.

Στο γεύμα σας μπορείτε να συμπεριλάβετε σαλατούλα με λαχανικά υδατοκαλλιέργειας, που μεγαλώνουν σε άγονο έδαφος, αλλά ποτίζονται με νερό εμπλουτισμένο με θρεπτικά συστατικά. Ταυτοχρονα ακούτε μουσική, παιγμένη όχι με «ύδραυλιν», πράγμα εξάλλου δύσκολο. Να σημειώσουμε εδώ ότι το αρχαίο μουσικό όργανο το εφηύρε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ο Κτησίβιος, το 150 π. Χ. Ο ήχος παραγόταν από την εισροή νερού στους σωλήνες της υδραύλεως. Μια σύγχρονη εκδοχή αυτού του οργάνου είναι το εκκλησιαστικό όργανο.

Στο μεταξύ στην πρωτεύουσα ο υδράργυρος ανεβαίνει και εσείς σε αυτό το μικρό σημείο της υδρογείου αμέριμνοι συζητάτε περί ανέμων και υδάτων.

Ευτυχώς, αυτό το καλοκαίρι τα πράγματα άλλαξαν και ανασάναμε λίγο. Πέρυσι τέτοια εποχή κάποιοι κάπου έδιναν γη και ύδωρ, υποχωρούσαν σε όλα τα μέτωπα.

Χαλαρά, καλοκαίρι είναι! Ξεφυλλίστε και ένα βιβλίο με τις καταπληκτικές τεχνικές κατασκευές των Ρωμαίων. Τα υδατοφράγματα και υδραγωγεία που έφτιαχναν στις περιοχές που κατακτούσαν είναι μοναδικής αξίας. Περίφημο αυτό του Ουάλεντος, στην Κωνσταντινούπολη. Αποτελούσε μέρος μεγάλης υδραγωγικής εγκαταστάσεως που δημιουργήθηκε για να τροφοδοτεί την πόλη με νερό.

 

(Photo by User:Simm - Own work. Υδραγωγείο του Ουάλεντος στην Κωσταντινούπολη, όπως φαίνεται από τη λεωφόρο Ατατούρκ)
Α(4)
Β(1)
Γ(1)
Δ(4)
Ε(3)
Ζ(2)
Η(2)
Θ(1)
Ι(1)
Κ(5)
Λ(1)
Μ(1)
Ν(1)
Ξ(1)
Ο(0)
Π(2)
Ρ(0)
Σ(2)
Τ(1)
Υ(1)
Φ(4)
Χ(1)
Ψ(1)
Ω(3)
A(2)
B(0)
C(1)
D(1)
E(1)
F(0)
G(0)
H(0)
I(0)
J(0)
K(0)
L(0)
M(0)
N(0)
O(0)
P(0)
Q(0)
R(0)
S(0)
T(0)
U(0)
V(0)
W(0)
X(0)
Y(0)
Z(0)
Επιστροφή στην mobile έκδοση.