LIBERALL
THINK TANKST
ΥΓΕΙΑY
ARTNEWSA
Παρασκευή 10/08/18
3ος χρόνος, ημέρα 1013η

Οι καταθέσεις δείχνουν ότι το «λίπος» κάηκε

Print Friendly and PDF
-A +A
Οι καταθέσεις δείχνουν ότι το «λίπος» κάηκε

Του Κωνσταντίνου Μαριόλη

Σε αδιέξοδο οδηγείται η πραγματική οικονομία καθώς η ανάλυση των στοιχείων για τις καταθέσεις και την κυκλοφορία χρήματος δείχνουν ότι το «λίπος» που δημιουργήθηκε πριν την κρίση τελειώνει.

Η συνεχής αύξηση των φόρων την τελευταία επταετία και η ταχεία μείωση των εισοδημάτων είχαν ως αποτέλεσμα η αποταμίευση των νοικοκυριών να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος για πολλά χρόνια. Οι οικονομίες των πολιτών τροφοδότησαν την έτσι και αλλιώς μειωμένη κατανάλωση αλλά κυρίως «τάισαν» το… αδηφάγο κράτος.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία και τις εκτιμήσεις της αγοράς, τα χρήματα που βρίσκονται σήμερα εκτός τραπεζικού συστήματος, δεν ξεπερνούν τα 10 δισ. ευρώ, όταν πριν από 4 χρόνια ξεπερνούσαν τα 25 δισ. ευρώ. Μάλιστα, τα χρήματα που εκτιμάται ότι βρίσκονται σε φυσική μορφή, σε στρώματα και άλλες κρυψώνες, είναι λιγότερα από 5 δισ. ευρώ.

Σήμερα, οι καταθέσεις δείχνουν να επιστρέφουν αργά και σταδιακά στο τραπεζικό σύστημα για πρώτη φορά μετά την τεράστια φυγή κεφαλαίων του 2015. Όμως, από τις αρχές του 2017 – που παρατηρήθηκαν οι πρώτες επιστροφές – ενώ οι καταθέσεις αυξήθηκαν κατά περίπου 15 δισ. ευρώ, οι πραγματικές και «μόνιμες» επιστροφές περιορίστηκαν κοντά στα 7 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα χρήματα πέρασαν από τις τράπεζες αλλά πήγαν σε πληρωμές φόρων και εισφορών.

Αν τα χρήματα που επέστρεφαν δεν πήγαιναν σε φόρους θα κάναμε λόγο για μία ουσιαστική ένεση ρευστότητας που στην παρούσα φάση θα ήταν κάτι παραπάνω από κρίσιμη για τις ελληνικές τράπεζες.

Με την αποταμίευση να παραμένει σε αρνητικό έδαφος εκτιμάται ότι πολύ γρήγορα, ακόμη και μέσα στο 2018 το «λίπος» θα έχει… καεί σε πολύ μεγάλο βαθμό και πλέον τα νοικοκυριά θα πρέπει να προσαρμοστούν σε μία νέα κατάσταση. Σύμφωνα με την ΤτΕ, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών είναι από το 2010 σε πτωτικά πορεία και από το 2012 σε αρνητικό έδαφος, καταγράφοντας τη χαμηλότερη τιμή το 2017 στο -7,4%.

Η μοναδική λύση στο οικονομικό αδιέξοδο που κινδυνεύει να βρεθεί η πραγματική οικονομία την ώρα που προσπαθεί να ξεφύγει από την κρίση, είναι μία έκρηξη στην ανάπτυξη. Μία πραγματική έκρηξη με μεγάλες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων που θα δώσουν ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα και θα θέσουν ταχύτερα σε λειτουργία τον μηχανισμό αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Η διαφορά μεταξύ του διαθέσιμου εισοδήματος και των καταναλωτικών δαπανών στα χρόνια της κρίσης καλύφθηκε στο βαθμό που αυτό ήταν δυνατό από τις αποταμιεύσεις. Οι πολίτες έμαθαν σιγά σιγά να… ροκανίζουν τις οικονομίες τους για να αντιμετωπίσουν το σοκ της κατάρρευσης του βιοτικού επιπέδου.

Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι ακόμη και το 2017 που η οικονομία εμφάνισε τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης της δεκαετίας, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μειώθηκε! Τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 1,0% το 2017, ενώ σε πραγματικούς όρους μειώθηκε οριακά (-0,2%) λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού.

Γιατί δεν αρκούν οι επιστροφές

Αν ακολουθήσουμε την πορεία των καταθέσεων από τον Σεπτέμβριο του 2009, όταν καταγράφηκε ιστορικό υψηλό, μέχρι σήμερα, θα καταλάβουμε ότι τα 7 δις. ευρώ που έχουν… μείνει στο σύστημα από τις επιστροφές είναι «ψίχουλα» μπροστά στις τεράστιες εισροές που απαιτούνται για να πούμε όχι ότι επανερχόμαστε σε προ κρίσης επίπεδα, αλλά ότι έχουμε μπει στο δρόμο της επιστροφής για την κανονικότητα.

Τον Σεπτέμβριο του 2009 οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων διαμορφώθηκαν σε 237,8 δισ. ευρώ για να μειωθούν τον Αύγουστο του 2012 στα 153,4 δισ. ευρώ, στον απόηχο των ανησυχιών για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Χάθηκαν, δηλαδή, 80 δισ. ευρώ σε τρία χρόνια, τα περισσότερα εκ των οποίων πήγαν στο εξωτερικό.

Η σχετική σταθερότητα που επικράτησε στη συνέχεια είχε ως αποτέλεσμα να βελτιωθεί το κλίμα και να αυξηθούν οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στα 164,3 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2014. Όμως, η προεκλογική αβεβαιότητα και η καταστροφική διαπραγμάτευση της κυβέρνησης Τσίπρα στο α’ εξάμηνο του 2015 οδήγησε σε εκροές της τάξης των 40 δισ. ευρώ σε 6 μήνες. Έτσι, τα υπόλοιπα των καταθέσεων υποχώρησαν στα 120,8 δισ. ευρώ τον Ιούλιο του 2015, όταν επιβλήθηκαν τα capital controls. Σήμερα, βρίσκονται στα 128 δισ. ευρώ που σημαίνει ότι απέχουμε από την κανονικότητα περί τα 40 δισ. ευρώ και από τα προ κρίσης επίπεδα 110 δισ. ευρώ.

Επιστροφή στην mobile έκδοση.