LIBERALL
THINK TANKST
ΥΓΕΙΑY
ARTNEWSA
Παρασκευή 19/10/18
3ος χρόνος, ημέρα 1083η

Ανοιχτή «μονομαχία» Ερντογάν – αγορών πάνω... από τις κάλπες

Print Friendly and PDF
-A +A
Ανοιχτή «μονομαχία» Ερντογάν – αγορών πάνω... από τις κάλπες

Του Κωνσταντίνου Μαριόλη

Περίεργα πράγματα συμβαίνουν λίγες μόλις ημέρες πριν τις τουρκικές εκλογές της 24ης Ιουνίου, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να βρίσκεται σε ανοιχτό πόλεμο με τη Δύση και τις «αιμοβόρες» αγορές, εξαπολύοντας απειλές προς πάσα κατεύθυνση, όμως την ίδια ώρα ο ίδιος δέχεται... απροσδόκητη στήριξη από κεφάλαια αμερικανικής «προέλευσης».

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε μία κατάσταση που μόνο βιώσιμη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Ο πληθωρισμός είναι από τους υψηλότερους στον κόσμο (12,15%) και ενώ το ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 7,5% στο α' τρίμηνο του έτους, αρκετοί αναλυτές, όπως της Moody's και της Capital Economics, εκτιμούν ότι η συνολική ανάπτυξη για το 2018 θα περιοριστεί στο 2,5% και μάλιστα θα υπάρξουν και δύο τρίμηνα συρρίκνωσης του ΑΕΠ.

Με τα σημερινά δεδομένα, μάλιστα, και με βάση τις «τρελές» εξαγγελίες του Ερντογάν, οι προβλέψεις για το 2019 υποβαθμίζουν την ανάπτυξη στο 2%, απομακρύνοντας πολύ την Τουρκία από το κλαμπ των αναδυόμενων οικονομιών που καλπάζουν, στο οποίο συμμετείχε μέχρι πρόσφατα μαζί με οικονομίες όπως της Κίνας και της Ινδίας.

Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών είχαν ως αποτέλεσμα η τουρκική λίρα να βρεθεί σε ιστορικά χαμηλά αναγκάζοντας τον σουλτάνο να μην παρέμβει στην απόφαση της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια, σε μια προσπάθεια να κρατήσει τα προσχήματα ενόψει κάλπης.

Την ίδια ώρα, μία «περίεργη» κίνηση σημειώνεται στο τουρκικό χρηματιστήριο. Αμέσως μετά τα χαμηλά 14 μηνών που είδαμε προς τα τέλη Μαΐου, καταγράφηκαν ξαφνικά οι μεγαλύτερες εισροές κεφαλαίων στις τουρκικές μετοχές σε διάστημα 7 ετών. Η θεωρία... συνωμοσίας ενισχύεται από το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των εισροών οφείλεται σε διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο (ETF) της BlackRock.

Εκεί, δηλαδή, που ο Τούρκος πρόεδρος κατηγορεί τον αμερικανικό οίκο Moody' s και προειδοποιεί για μετωπική σύγκρουση, έρχεται ένας επενδυτικός – και πάλι αμερικανικός – κολοσσός να στηρίξει τις τουρκικές μετοχές. Τα κεφάλαια του «iShares Turkey ETF» της BlackRock διπλασιάστηκαν μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ την Τρίτη 12 Ιουνίου καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες ημερήσιες εισροές κεφαλαίων ύψους 100 εκατ. δολαρίων, από τα 144 εκατ. δολάρια στα 241 εκατ. δολάρια.

Αναλυτές χαρακτηρίζουν ασυνήθιστη την κίνηση αυτή αφού ανάλογες εισροές παρατηρούνται στα τέλη κάθε μήνα όταν κλείνουν θέσεις και γίνεται αναδιάρθρωση χαρτοφυλακίων. Τόσο μεγάλες εισροές, επίσης, θα μπορούσαν να σημαίνουν ότι κάποιος έχει μία πολύ ξεκάθαρη άποψη και την εκφράζει μέσω του ETF. Ξέρει κάτι η BlackRock που δεν το γνωρίζουν οι υπόλοιποι;

Όπως ακριβώς συμβαίνει και στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, όπου ο Ερντογάν κλιμακώνει με αυξανόμενο ρυθμό την ένταση τους τελευταίους μήνες και όσο πλησιάζουν οι εκλογές, έτσι και με τις αγορές. Ο Σουλτάνος «βλέπει» πόλεμο και απειλεί ανοιχτά ότι θα λάβει μέτρα κατά της Moody' s, όταν θα επανεκλεγεί. Τι μπορεί να κάνει ο Τούρκος πρόεδρος; Μία ακραία λύση είναι να μην αναθέσει ξανά την αξιολόγηση της τουρκικής οικονομίας σε ξένους οίκους και να ιδρύσει ένα τουρκικό οίκο αξιολόγησης.

Μπορεί η είδηση που έγινε γνωστή πριν από 3 μήνες να προκάλεσε έκπληξη, όμως όντως ο Ερντογάν σκέφτεται να προχωρήσει στο εγχείρημα με τη δικαιολογία ότι ένας τουρκικός οίκος «θα γνωρίζει καλά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τουρκικής οικονομίας». Θα πρέπει, βέβαια, να θεωρείται δεδομένη η αντίδραση των αγορών σε μία τέτοια πρωτοφανή κίνηση. Διότι ποιος θα θέλει να επενδύσει σε μία οικονομία που ο πρόεδρος της χώρας αποφασίζει για την αξιολόγηση των ομολόγων της;

Σημειώνεται ότι ήδη οι «τρεις αδερφές», Moody's, Standard & Poor' s και Fitch αξιολογούν το τουρκικό αξιόχρεο στην κατηγορία «junk», χαμηλότερα δηλαδή από την επενδυτική διαβάθμιση η οποία «ξεκλειδώνει» τη συμμετοχή θεσμικών χαρτοφυλακίων στις εκδόσεις ομολόγων. Την 1η Ιουνίου η Moody's έθεσε σε καθεστώς παρακολούθησης για πιθανή υποβάθμιση την Τουρκία προκαλώντας την έκρηξη του σουλτάνου.

Ο Τούρκος πρόεδρος προτίθεται να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στο νέο σύστημα Προεδρικής Δημοκρατίας που θα ισχύσει μετά τις εκλογές. Και από τη στιγμή που θα έχει τον έλεγχο του ραδιοτηλεοπτικού συμβουλίου, του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων, της Εποπτικής και Ρυθμιστικής Υπηρεσίας για τον τραπεζικό κλάδο και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, γιατί να μην ιδρύσει και έναν οίκο αξιολόγησης;

Αυτός είναι ο μεγαλύτερος φόβος των επενδυτών. Ότι ο Ερντογάν θα συγκεντρώσει τόσες εξουσίες που θα χάσει στο τέλος το μέτρο και η χώρα θα χάσει την όποια αξιοπιστία διαθέτει σήμερα. Σύμφωνα με τη Moody' s, η πρόθεση του Τούρκου προέδρου να ελέγξει τη νομισματική πολιτική μετά τις εκλογές «επιφέρει πλήγμα στην αξιοπιστία της στρατηγικής της κεντρικής τράπεζας για τη μείωση του πληθωρισμού». Επίσης, η φιλοδοξία του Ερντογάν να γίνει ο απόλυτος άρχοντας «γκρεμίζει» το κράτος δικαίου.

Η Capital Economics από την πλευρά της, βλέπει έναν φαύλο κύκλο, αφού αν ο σουλτάνος κερδίσει τις εκλογές και μειώσει τα επιτόκια θα δούμε μία νέα υποτίμηση-εξπρές στην τουρκική λίρα και ταυτόχρονη έκρηξη του πληθωρισμού που θα αναγκάζει την κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια. Με λίγα λόγια, όλη αυτή η κατάσταση είναι καταστροφική, καθώς απειλεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας και τους ισολογισμούς των τουρκικών επιχειρήσεων, κυρίως όσων έχουν δανειστεί από τις αγορές.

Επιστροφή στην mobile έκδοση.