LIBERALL
THINK TANKST
FORUMF
ΥΓΕΙΑY
ARTNEWSA
Δευτέρα 16/04/18
2ος χρόνος, ημέρα 897η

Η κυβέρνηση κρύβει «βόμβες» κάτω από το χαλί

Print Friendly and PDF
-A +A

Του Γιώργου Φιντικάκη

Στο παρά πέντε της εξόδου από το μνημόνιο, και το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η κυβέρνηση έχει αποτύχει να δημιουργήσει εγκαίρως προϋποθέσεις στιβαρής ανάκαμψης της οικονομίας.

Αντί να δίνει βάρος στις μεταρρυθμίσεις, καλλιεργεί υποσχέσεις για φιλολαϊκά μέτρα, όπως αυξήσεις μισθών, ελαφρύνσεις και διορισμούς, τομείς στους οποίους φαίνεται ότι εστιάζει το περίφημο "ελληνικό μνημόνιο", το οποίο και συναντά ισχυρές ενστάσεις από Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Βερολίνο. Στο μόνο, όπως λέγεται, ότι συμφώνησαν στις συναντήσεις των τελευταίων ημερών Αθήνα και πιστωτές, είναι ότι πρέπει να υπάρξει μία στενή μεταμνημονιακή σχέση, όχι όμως με τους "κανόνες" που προωθεί η ελληνική πλευρά.

Στο νήμα της εξόδου από το πρόγραμμα, και στον απόηχο των τελευταίων δηλώσεων του Πρωθυπουργού ότι ανατέλλει μια νέα εποχή ελπίδας και αισιοδοξίας με το πέρασμα στη μεταμνημονιακή εποχή, το Liberal ζήτησε τη γνώμη πέντε γνωστών ακαδημαϊκών από το χώρο της οικονομίας. Του Δημήτρη Βαγιανού (London School of Economics), του Κώστα Μήλα (Πανεπιστήμιο του Liverpool), του Θεόδωρου Πελαγίδη (Πανεπιστήμιο Πειραιά), του Παναγιώτη Πετράκη (ΕΚΠΑ), και του Γιώργου Παγουλάτου (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών).

Κοινός παρονομαστής των απόψεων και των πέντε, είναι ότι συνεχίζουμε να τρώμε από τις σάρκες μας, και ότι μετά από τόσα χρόνια μνημονίων, παλιές και νέες παθογένειες της οικονομίας κρύβονται σαν βόμβες κάτω από το χαλί, έτοιμες να ενεργοποιηθούν ανά πάσα στιγμή. Πολλώ δε μάλλον, όταν το 87,7% των οφειλετών στην Εφορία, δηλαδή 3,5 εκατομμύρια, εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές κάτω των 5.000 ευρώ. Δηλαδή ο μισός οικονομικά ενεργός πληθυσμός της χώρας είναι "οικονομικά αιχμάλωτος" για λιγότερο από 5.000 ευρώ.

Σε μια στιγμή όπου η Ελλάδα βρίσκεται με το ένα πόδι έξω από το μνημόνιο, και οι συνομιλητές μας συμφωνούν ότι ελάχιστες από τις ουσιαστικές, και όχι τυπικές, για κάτι τέτοιο προϋποθέσεις, έχουν πραγματικά εκπληρωθεί. Απόρροια φόρων, και χρεών, η καταναλωτική εμπιστοσύνη παραμένει υποτονική, στις επενδύσεις οι επιδόσεις είναι χαμηλές, ενώ στις μεταρρυθμίσεις επικρατεί η νοοτροπία της απλής εκπλήρωσης των προαπαιτουμένων.

Αρκεί δηλαδή αυτά να βγαίνουν από τη λίστα των εκκρεμοτήτων (μέσω της ψήφισης κάποιου νόμου ή την έκδοση κάποιας υπουργικής απόφασης), δίχως να νοιάζεται κανείς για το πραγματικό τους αντίκτυπο σε οικονομία και κοινωνία. Ας μην μας προκαλεί επομένως έκπληξη, όπως σημειώνει με νόημα εις εκ των πανεπιστημιακών, ότι το βασικό σενάριο πολλών διεθνών αναλυτών για την επόμενη δεκαετία, μιλά για χαμηλό μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, της τάξης του 1%-1,5%.

Και επειδή η Ελλάδα έχει αρκετό ακόμη δρόμο να διανύσει προκειμένου να κερδίσει την εμπιστοσύνη επενδυτών και αγορών, κάποιοι εκ των συνομιλητών μας, τονίζουν πόσο μεγάλη χρησιμότητα θα είχε η ένταξη μας μετά τον Αύγουστο σε μια προληπτική γραμμή πίστωσης. Με τη διαφορά ότι οι δανειστές, ούτε που θέλουν να ακούν για κάτι τέτοιο, αφού θα σήμαινε νέο Πρόγραμμα για την Ελλάδα, κάτι που η ελληνική κυβέρνηση – αντιστρέφοντας την πραγματικότητα - το διαφημίζει ως επίτευγμά της.

Μέτριες επιδόσεις, χαμηλοί ρυθμοί την επόμενη δεκαετία

Στην απουσία όλων εκείνων των ενδείξεων ότι η Ελλάδα είναι σε θέση να σταθεί στα πόδια της, αναφέρεται ο Δημήτρης Βαγιανός, καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο London School of Economics. Μπορεί όπως λέει, το 2017 να αυξήθηκε το ΑΕΠ κατά 1,4% και οι επενδύσεις κατά 9,6% ή να μειώθηκαν ελαφρά τα κόκκινα δάνεια, αλλά η βελτίωση δεν είναι ικανοποιητική, ως μέρος της γενικότερης εικόνας. Αφενός ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ήταν από τους χαμηλότερους στην ευρωζώνη, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο, αφού η οικονομία υπολειτουργεί. Αφετέρου το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει ελλειμματικό και με ελαφρά αυξανόμενη τάση, παρά την μεγάλη εσωτερική υποτίμηση από την αρχή της κρίσης. Την ίδια στιγμή το επιχειρηματικό περιβάλλον χειροτερεύει: Στην κατάταξη Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Ελλάδα έχει χάσει 10 θέσεις από το 2015, ενώ είχε κερδίσει 51 την περίοδο 2009-2014. Τα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη για επιχειρήσεις και εργαζομένους είναι από τα υψηλότερα στον ΟΟΣΑ, η δομή και τα κίνητρα στο Δημόσιο δεν έχουν ουσιαστικά αλλάξει, ενώ σε τομείς, όπως η Παιδεία, έχει σημειωθεί σημαντική οπισθοδρόμηση. Δεν θα πρέπει επομένως να μας εκπλήσσει, σημειώνει ο κ. Βαγιανός, ότι το βασικό σενάριο πολλών διεθνών αναλυτών, μιλά για χαμηλό μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κατά την επόμενη δεκαετία, γύρω στο 1% με 1,5%.

Χάρτινος πύργος το επενδυτικό αφήγημα