LIBERALL
THINK TANKST
ΥΓΕΙΑY
Πέμπτη 15/11/18
4ος χρόνος, ημέρα 1110η

«Διοικώντας (σ)την κρίση»: Ένα βιβλίο καθρέφτης της ελληνικότητας

Print Friendly and PDF
-A +A

Της Έφης Στεφοπούλου

Το βιβλίο του Παναγιώτη Καρκατσούλη «Διοικώντας (σ)την κρίση» είναι η μόνη ξεκάθαρη διοικητική ματιά σε όσα συνέβησαν και συμβαίνουν στην Ελλάδα την περίοδο της κρίσης. Ενώ οι συνήθεις αναλύσεις εκκινούν από μια οικονομική σκοπιά του προβλήματος, ο Παναγιώτης Καρκατσούλης καταφέρνει να χρησιμοποιήσει το φως που έριξε η κρίση σε, μέχρι πρότινος, παραγνωρισμένα διοικητικά φαινόμενα, για να τα ανατμήσει και να τα παραδώσει στο αναγνωστικό κοινό αποκαθαρμένα από την άγνοια ή τους αφορισμούς με τους οποίους συνήθως γίνεται η συζήτηση για τη δημόσια διοίκηση.

Η τριπλή ταυτότητα του συγγραφέα (διοικητικός επιστήμονας, δημόσιος λειτουργός και, τα τελευταία χρόνια, πολιτικός) είναι εμφανής στις ενότητες του βιβλίου και διευκολύνει την κατανόηση του διοικητικού φαινομένου από μια ευρεία οπτική. Το βιβλίο δομείται σε τρεις ενότητες: Η πρώτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ θεωρίας και πρακτικής των διοικητικών μεταρρυθμίσεων. Σε αυτήν γίνεται σαφές ότι η αξιολόγηση, η ηγεσία, ο συντονισμός κ.λπ δεν είναι τεχνικά ζητήματα της δημόσιας διοίκησης. Είναι ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν στο κοινωνικό και πολιτικό τους συγκείμενο, ειδάλλως οδηγούμαστε σε λύσεις αλλοτρίωσης που απομακρύνουν την διοικητική πρακτική από τον άνθρωπο και τον πολίτη χάριν του οποίου το Δημόσιο (θα έπρεπε να) λειτουργεί.

Στη δεύτερη ενότητα ο Παναγιώτης Καρκατσούλης καταπιάνεται με αυτό που θεωρεί το θεμελιώδες πρόβλημα της πατρίδας μας: τον λαϊκισμό και τον κομματισμό. Μέσα από πολλά παραδείγματα που κρατούν ζωντανό το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αποδεικνύει πως η τυπολατρία και ο νομικισμός δεν πατάσσονται γιατί εξυπηρετούν τα πελατειακά δίκτυα της ανομίας (και ενίοτε παρανομίας) κι όχι γιατί λείπει η τεχνική γνώση και τα μέσα. Ο κοινωνικός επιστήμονας Παναγιώτης Καρκατσούλης, καταφέρνει με μαεστρία να δείξει ότι η δημόσια διοίκηση είναι ένα σύστημα αποτελούμενο από ρυθμίσεις, δομές, ανθρώπους, δαπάνες και γι’ αυτό καμία «μεταρρυθμιστική» προσπάθεια που στόχευε μόνο σε ένα από τα μέρη του συστήματος (πχ η διαθεσιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων) δεν μπορούσε να μεταρρυθμίσει ουσιαστικά το όλον της διοίκησης.

Διαβάζοντας τα κείμενα του «Διοικώντας (σ)την κρίση» ο αναγνώστης αναθαρρεί: ναι, είναι απολύτως στρεβλό το σύστημα διακυβέρνησης που εδράζεται στον πελατειακό κρατισμό, το οποίο έχει επικρατήσει μέχρι σήμερα και είναι η αιτία της κρίσης. Όμως, έχουμε δείξει ως Έλληνες ότι έχουμε μια γκάμα ξεχωριστών ποιοτήτων και ικανοτήτων που μπορούν να υπερβούν τον χυδαίο πελατειασμό και το ρουσφέτι. Πρόκειται για την ποιότητα του γιατρού που νοιάζεται τον άνθρωπο παρά τις διαρκείς, επαναλαμβανόμενες και απλήρωτες εφημερίες και την έλλειψη υλικών, πρόκειται για την ποιότητα του δασκάλου που βγάζει τα παιδιά του απομονωμένου ορεινού χωριού της Κρήτης έξω από τα σύνορα (κοινωνικά, οικονομικά, χωρικά) του χωριού τους. Σε αυτά τα θετικά στοιχεία της ελληνικότητας είναι αφιερωμένο το τρίτο μέρος του βιβλίου. Σε αυτό ο συγγραφέας μιλάει με πάθος, όχι για τα κλέη του παρελθόντος, αλλά για την ζώσα και παλλόμενη ελληνικότητα που με μια πιο προσεκτική ματιά είναι διακριτή στο ελληνικό Δημόσιο. Είναι αυτά τα χαρακτηριστικά που όχι μόνο έχουν καταφέρει να κρατήσουν το κράτος όρθιο τα χρόνια της κρίσης αλλά αποτελούν και το μοναδικό εχέγγυο εξόδου από την στενωπό που βιώνουμε «μεταξύ αλλοτριωμένων ηγετίσκων και ανάλγητων λογιστών εξ εσπερίας».

Αυτή η Τρίτη ενότητα του βιβλίου του «Διοικώντας (σ)την κρίση» αποτελεί έναν ύμνο στην ελληνικότητα και είναι, πιστεύω, ένα απαραίτητο ανάγνωσμα για όλους τους Έλληνες που ενίοτε λιποψυχούν μπροστά στις δυσκολίες. Σε αυτή την ενότητα δίνεται η κάθαρση, η ελπιδοφόρος διέξοδος από την κρίση, όχι με όρους πολιτικού αμοραλισμού όπως, δυστυχώς, χρησιμοποιήθηκε η έννοια της ελπίδας το 2015, αλλά με όρους επιστημονικής και ουσιαστικής τεκμηρίωσης. Το «Διοικώντας (σ)την κρίση» είναι, εν ολίγοις, ένα βιβλίο καθρέφτης: ο καθρέφτης που αποτυπώνει όλα τα αρνητικά στοιχεία της ελληνικότητάς μας (ειδωμένα από τη σκοπιά της διοίκησης) αλλά και όλα τα θετικά και ελπιδοφόρα.

Επιστροφή στην mobile έκδοση.