8ος χρόνος, ημέρα 2395η
Δευτέρα, 23 Μαΐου 2022

Black Box: Η επέλαση του Έλον Μασκ. Κληρώνει για τα Ναυπηγεία, οι μικροδορυφόροι, οι Ισραηλινοί και μια παλιά ιστορία του Κοσκωτά

Η στήλη αποκαλύπτει πως μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για το project των μικροδορυφόρων. Στην ουσία η χώρα μας μπαίνει σε έναν κλάδο, στον οποίο είχε μείνει πίσω. Το έργο αφορά στη δημιουργία δικτύου μικροδορυφόρων και έχει προϋπολογισμό 200,3 εκατ. ευρώ. Πότε θα ολοκληρωθεί; Έως το τέλος του 2025, ενώ σε πιλοτικό στάδιο οι πρώτοι θα είναι έτοιμοι έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Οι μικροδορυφόροι θα χρησιμοποιούνται από τις τηλεπικοινωνίες, έως τη ναυτιλία. Από τον έλεγχο των συνόρων, έως τη θωράκιση της άμυνας. Από τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, έως τις μετεωρολογικές υπηρεσίες.

---

Και μιας και πιάσαμε τους δορυφόρους, το 2022 θα είναι έτος που θα δούμε εξελίξεις και με την Starlink του Ελον Μασκ. H επένδυση που θα πάρει σάρκα και οστά ,όπως πληροφορείται η στήλη, είναι αυτή του επίγειου σταθμούς βάσης της Starlink. Ειδικότερα, αν και σήμερα εκπέμπει από Βαλκάνια (Βουλγαρία) η εταιρεία βρίσκεται σε αναζήτηση της κατάλληλης περιοχής προκειμένου να επενδύσει για την κατασκευή του σταθμού στη χώρα μας. Και εντός του 2022 θα έχουμε εξελίξεις, καθώς έως τέλος του έτους αναμένεται να έχει «κλειδώσει» η περιοχή. Εκτός όμως από τη Starlink και άλλες εταιρείες ενδιαφέρονται για επενδύσεις στο δορυφορικό Ίντερνετ.

Βέβαια οι εγχώριες τηλεπικοινωνιακές εταιρείες δεν έχουν να ανησυχούν για κάτι. Και αυτό γιατί ο εξοπλισμός και η συνδρομή για το δορυφορικό Ίντερνετ είναι ακριβό σπορ, ενώ ήδη σχεδόν όλη η χώρα καλύπτεται με γρήγορες ταχύτητες ίντερνετ. Άρα που έχει πεδίο δράση το δορυφορικό ίντερνετ; Σε απομακρυσμένες περιοχές και ίσως μεγάλες εταιρείες.

---

Ημέρα κλειδί είναι η σημερινή για τις εξελίξεις στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, ενώ την ίδια στιγμή στις καλένδες για τον Μάρτιο παραπέμπονται οι εξελίξεις για τον Σκαραμαγκά. Έτσι λοιπόν για διαφορετικούς λόγους τα ναυπηγεία βρίσκονται στη δίνη των καθυστερήσεων και μαζί τους και η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία.

Σήμερα λοιπόν το πρωί οι 600 εργαζόμενοι στα ναυπηγεία Ελευσίνας θα πραγματοποιήσουν πορεία διαμαρτυρίας προς το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, έχοντας ήδη ζητήσει να συναντήσουν τον υπουργό Νίκο Παναγιωτόπουλο. Οι εργαζόμενοι είναι αποφασισμένοι να πάρουν απαντήσεις γιατί δεν προχωρά η επένδυση και το σχέδιο εξυγίανσης «λιμνάζει» από 23 Δεκεμβρίου 2021.

Βασικός στόχος όμως είναι να φύγουν με την υπογραφή του σχεδίου εξυγίανσης.

---

Το δεύτερο δεκαήμερο του Μαρτίου αναμένεται τα νομικά επιτελεία της ΕΤΑΔ και του Δήμου Χαϊδαρίου να αντιπαρατεθούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) όπου θα συζητηθεί η αίτηση ακύρωσης του Δήμου για τον διαγωνισμό που αφορά στην πώληση του Ναυπηγείου Σκαραμαγκά.

Εκεί η εμπλοκή ήρθε από την απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ, βάση της οποίας απαγορεύτηκε η μεταβίβαση του Ναυπηγείου στην πλειοδότρια εταιρεία του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης του ΣτΕ, με το σκεπτικό ότι σε περίπτωση μεταβίβασης θα προέκυπτε «βλάβη από τη δημιουργία της νομικής και πραγματικής καταστάσεως».

Η εκδίκαση αναμένεται τον Μάρτιο και η έκδοση της τελικής απόφασης εντός του 2022 με τους χρόνους να κυμαίνονται από τρεις έως 9 μήνες.

Και στις δύο περιπτώσεις οι εργαζόμενοι αγωνιούν και η ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί με αμηχανία και προβληματισμό τις εξελίξεις καθώς υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες για ανάταξη των εργασιών στα Ναυπηγεία και στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη και επανάκαμψη στο διεθνές στερέωμα .

---

Δεν είμαστε σε θέση να προφητεύσουμε με ακρίβεια πότε οι Κινέζοι επενδυτές θα επιστρέψουν στα ελληνικά ακίνητα, αλλά είναι βέβαιο ότι οι Ισραηλινοί έχουν επανέλθει στις παλιές καλές εποχές, πριν δηλαδή το ξέσπασμα της πανδημίας. Χαρακτηριστική περίπτωση η Zoia των των Sagi Rubin και Amir Yerushalmi που έχει επιδοθεί ή προετοιμάζεται τους τελευταίους μήνες να προχωρήσει σε ένα μπαράζ έργων ανακατασκευής-κυρίως αλλαγής χρήσης «ανενεργών» κτιρίων σε κατοικίες στο κέντρο της Αθήνας.

Στα πιο πρόσφατα, λοιπόν, projects των Ισραηλινών ανήκει η ανακατασκευή κτιρίου γραφείων στην οδό Γενναδίου, έναν από τους αθηναϊκούς δρόμους που ενδείκνυται για κατοικίες. Τα σχέδια της Zoia προβλέπουν τη δημιουργία 12 διαμερισμάτων και ορισμένων καταστημάτων στο ισόγειο του κτιρίου, με το ακίνητο να ευνοείται σημαντικά λόγω της τοποθεσίας του και της κοντινής του απόστασης σε μέσα μεταφοράς και σε όσα ψάχνει να δει κάποιος επισκέπτης της Αθήνας. Το συγκεκριμένο project είναι ένα από τα δεκάδες που έχει στον προγραμματισμό της η Zoia της οποίας το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει προνομιακά ακίνητα σε Εξάρχεια, πέριξ της Ομόνοιας και αλλού.

---

Για τις δημόσιες προτάσεις στην Ελλάδα πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί, αναφορικά με το δίκαιο της τιμής, τις εκθέσεις αποτίμησης, το αν φεύγει φθηνά ή ακριβά μία εταιρεία κλπ. Στην Κύπρο, τα… αδέλφια μας οι Κύπριοι, φαίνεται πάντως να μας ξεπέρασαν. Ο Ανδρέας Κωνσταντίνου, ο οποίος κατέχει το 86,87% της Constantinou Bros Hotels κατέθεσε δημόσια πρόταση για το υπόλοιπο ποσοστό στα 0,02 ευρώ ανά μετοχή την ώρα που ο τίτλος διαπραγματευόταν στο Χρηματιστήριο της Κύπρου στα 0,08 ευρώ ανά μετοχή, δηλαδή στο ¼ της χρηματιστηριακής τιμής.

Η διαπραγμάτευση ανεστάλη προσωρινά, αλλά όταν επέστρεψε η μετοχή άρχισε να πιέζεται. Στην τιμή της δημόσιας πρότασης η εισηγμένη στο ΧΑΚ αποτιμάται στα 3,2 εκατ. ευρώ όταν τα ίδια κεφάλαια είναι στα 94,3 εκατ. ευρώ (με καθαρό δανεισμό 88 εκατ. ευρώ)!

Τα αποτελέσματα πρώτου εξαμήνου 2021 ήταν πιεσμένα λόγω των περιοριστικών μέτρων για την πανδημία, αλλά στελέχη που παρακολουθούν το χρηματιστήριο της Κύπρου αναφέρουν πως πριν λίγους μήνες έγινε άλλη δημόσια πρόταση από εταιρεία του κλάδου σε τιμή 90% υψηλότερη από τη χρηματιστηριακή και πως αρκετά ξενοδοχεία έχουν χαμηλότερη αξία στα βιβλία των εταιρειών από τη δίκαιη. Τα περιουσιακά στοιχεία της Constantinou Bros Hotels (ακίνητα, εγκαταστάσεις, γη προς αξιοποίηση) ανέρχονταν στις 30/6/2021 στα 195 εκατ. ευρώ.

---

Με καλό discount γίνεται η αύξηση κεφαλαίου των Ευρωσυμβούλων όπως ανακοινώθηκε, αφού η τιμή διάθεσης των νέων μετοχών είναι τα 0,42 ευρώ και η μετοχή έκλεισε χθες στα 0,62 ευρώ. Το discount είναι της τάξης του 32%. Θα αντληθούν όπως είχαμε γράψει 1,5 εκατ. ευρώ και η αναλογία είναι μία νέα για κάθε τρεις παλιές. Λογικά, θα πρέπει να δούμε κάποια πίεση στη μετοχή, λόγω του discount.

---

Σε υψηλά 21 και πλέον ετών βρέθηκε πρόσφατα η μετοχή της Ευρ. Πίστης, εν μέσω φημών για πιθανή υποβολή δημόσιας πρότασης. Πηγές από την εισηγμένη, τόνισαν πως «αυτό το ενδεχόμενο, δεν εξετάζεται προς το παρόν». Το ζητούμενο είναι τι χρονικό ορίζοντα έχει το… «προς το παρόν». Ελκυστικά θεμελιώδη και αντανακλαστική κίνηση, λόγω ΕΥΠΙΚ, έστειλαν σε νέα ιστορικά υψηλά την μετοχή της Interlife.

---

Με ομόλογο 15-20ετίας θα εγκαινιάσει το πρόγραμμα δανεισμού η Ελλάδα αυτό τον μήνα, εκτιμά η Societe Generale που είναι ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές (primary dealers) των ελληνικών εκδόσεων. Φέτος ο συνολικός δανεισμός της Ελλάδας προβλέπεται γύρω στα 12 δισ. ευρώ. Θα ακολουθήσει έκδοση 10ετούς ομολόγου τον Μάρτιο για άντληση 3 δισ. ευρώ και 7ετους τον Ιούνιο, ισόποσου ύψους. Η χρονιά θα κλείσει με την έκδοση του πρώτου πράσινου ομολόγου από την Ελλάδα, διάρκειας 10-15 ετών, ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ στο τρίτο τρίμηνο.

Αρκετές κυβερνήσεις θα επιδιώξουν να κλειδώσουν χρηματοδότηση μέσα στο πρώτο τρίμηνο της φετινής χρονιάς πριν ενταθεί η αβεβαιότητα γύρω από τις αγορές χρεογράφων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσω του προγράμματος ΡΕΡΡ, το οποίο αναμένεται να τελειώσει στο τέλος Μαρτίου. Η Societe Generale εκτιμά πως η ΕΚΤ θα αγοράσει λιγότερα ομόλογα φέτος, που σημαίνει ότι η καθαρή προσφορά ομολόγων στη ζώνη του ευρώ, μετά τις αγορές της, θα είναι θετική για πρώτη φορά από το 2019.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου, η ΕΚΤ θα αγοράσει 3 δις ευρώ ελληνικών τίτλων φέτος στο πλαίσιο του ΡΕΡΡ, ποσό σημαντικά χαμηλότερο από τα 18 δισ. ευρώ που αγόρασε το 2020 και το 2021. Για να διασφαλίσει ομαλή μετάβαση στην μετά-ΡΕΡΡ περίοδο, η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει τις αγορές ομολόγων μέσω του προγράμματος ΑΡΡ το δεύτερο τρίμηνο στα 40 δισ. ευρώ περίπου και να τις μειώσει σταδιακά στα 30 – 20 δισ. ευρώ το μήνα τα επόμενα τρίμηνα.

---

Η αναταραχή στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές είναι μία σημαντική συνέπεια της πανδημίας. Μεγάλο μέρος της αναταραχής έχει να κάνει με τα πληρώματα των εμπορικών πλοίων, που αναγκάζονται να δουλέψουν πολύ περισσότερο από το προβλεπόμενο, λόγω έλλειψης αντικαταστατών. Στην αρχή της πανδημίας το πρόβλημα δημιουργήθηκε λόγω των σημαντικών περιορισμών στις μετακινήσεις από χώρα σε χώρα και του κλεισίματος πολλών λιμανιών.

Η κατάσταση έγινε πιο μπερδεμένη από την στιγμή που ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί, αφού οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες ζητούν από τους ναυτικούς να εμβολιαστούν αλλά δεν βρίσκουν την ανταπόκριση που θα ήθελαν. Ευτυχώς, εδώ και λίγους μήνες φαίνεται πως τα πράγματα βελτιώνονται, τουλάχιστον σύμφωνα με το «The Neptune Declaration Crew Change Indicator», που είναι μία μηνιαία έρευνα σχετικά με τα προβλήματα στην επάρκεια πληρωμάτων.

---

Αυτή η έρευνα καλύπτει ένα αρκετά αντιπροσωπευτικό δείγμα των διαφόρων τύπων πλοίων της εμπορικής ναυτιλίας, παίρνοντας στοιχεία από 10 ναυτιλιακές εταιρείες με 90.000 ναυτικούς στα πληρώματά της. Όπως μαθαίνουμε από την έκδοση του Ιανουαρίου, το ποσοστό των ναυτικών που αναγκάζονται να μείνουν στα καράβια τους μετά την λήξη του συμβολαίου τους έχει πέσει στο 3,7%, που είναι το χαμηλότερο ποσοστό από τον Μάϊο του 2021 όταν ξεκίνησε η συλλογή στοιχείων, ενώ το ψηλότερο είχε σημειωθεί τον Αύγουστο που μας πέρασε, με 9%.

Επίσης, το ποσοστό των ναυτικών που βρίσκονται στο ίδιο καράβι για πάνω από 11 μήνες έπεσε στο 0,4%, ενώ τον Αύγουστο ήταν στο 1,3%. Η αύξηση του ποσοστού εμβολιασμού στα ναυτικά πληρώματα εξηγεί σε σημαντικό βαθμό την βελτίωση της κατάστασης, καθώς στα μέσα Δεκεμβρίου ανέβηκε στο 59,8% από 22% τον Αύγουστο. Φαίνεται λοιπόν πως ένας από τους παράγοντες που συντέλεσαν στην πρόκληση της μεγάλης αναταραχής στις θαλάσσιες μεταφορές αρχίζει να εκλείπει. Για να δούμε πότε θα ακολουθήσουν και άλλοι.

---

Ο δήμαρχος του Ρίο ντε Τζανέιρο, Εντουάρντο Πάες, ανακοίνωσε ότι η πόλη της Βραζιλίας θα επενδύσει το 1% του ταμείου του δήμου σε Bitcoin. Σύμφωνα με την πρωτοβουλία Crypto Rio, o Πάες κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Καινοτομίας του Rio σε μια ομιλία μαζί με τον Francis Suarez, δήμαρχο του Μαϊάμι ανακοίνωσε τη φιλόδοξη επένδυση που στοχεύει να δημιουργήσει μια κοινότητα χρηστών κρυπτονομισμάτων στην καρδιά της Βραζιλίας. «Μελετούμε τη δυνατότητα πληρωμής φόρων με επιπλέον έκπτωση, εάν πληρώνετε με Bitcoin», δήλωσε ο δήμαρχος. Αντίστοιχη πρωτοβουλία είχε αναλάβει και ο δήμαρχος του Μαϊάμι, βλέποντας την δυναμική που μπορούν να δώσει σε μια πόλη η νέα δυναμική και πλούσια αγορά. Στην Ευρώπη τις προσπάθειες αυτές μονοπωλεί η Λισαβόνα.

---

Πάμε να δούμε πως αυτό συνδέεται όμως με την Fidelity Investments... για την ενσωμάτωση των κρυπτονομισμάτων στις οικονομίες χωρών. Δεν χρειάζεται κάποια χώρα να πιστεύει η ίδια στο «investment thesis» του Bitcoin, αρκεί να πιστεύει πως ο αριθμός χωρών και άλλων στρατηγικών θεσμικών επενδυτών θα ενισχύσουν την επένδυση τους στο Bitcoin. Έτσι οι χώρες που αγοράζουν σήμερα BTC, είναι καλύτερα τοποθετημένες από αυτές που το αγνοούν και μειώνουν το ρίσκο αγοράζοντας...Ένα μικρό κόστος μπορεί να τοποθετηθεί σήμερα ως αντιστάθμισμα, συγκριτικά με ένα πολύ μεγαλύτερο κόστος, εάν συνεχίσει με τους ίδιους ρυθμούς η ανάπτυξη ενσωμάτωσης BTC. H Fidelity Investments, θεωρεί σημαντική την πιθανότητα κατοχύρωσης ως νόμισμα από άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, ή ακόμα και από Κεντρικές Τράπεζες αναπτυγμένων χωρών. Το ερώτημα βέβαια παραμένει και η στήλη θα το θέτει επιτακτικά. Πότε θα σκάσει αυτή η φούσκα;

---

Στις 19 Οκτωβρίου του 1987 ο Dow Jones υποχώρησε 508 μονάδες, ένα μέγεθος που μπορεί να μην τρομάζει με βάση τις σημερινές τιμές, ωστόσο τότε η πτώση των 508 μονάδων, σε ποσοστιαία βάση, «μεταφραζόταν» σε βουτιά 22,6% (η μεγαλύτερη ποσοστιαία υποχώρηση ever). Η κατάρρευση της αγοράς εκείνη την ημέρα, έμεινε γνωστή ως «Μαύρη Δευτέρα».

Η τότε διοίκηση του ελληνικού χρηματιστηρίου, αντέδρασε άμεσα, αποφασίζοντας την προσωρινή αναστολή των συναλλαγών, με το Χ.Α. να επιστρέφει στην ενεργό δράση, μετά από μία εβδομάδα και πιο συγκεκριμένα στις 26/10, όπου ο Γενικός Δείκτης σημείωσε ημερήσιες απώλειες 12,64%, για να ακολουθήσουν δύο ακόμη πτωτικές συνεδριάσεις με απώλειες 6,04% και 3,24%, αντίστοιχα.

Υπενθυμίζεται ότι τότε οι τιμές των μετοχών διαμορφώνονταν «στο κάγκελο», κάθε κλάδος μετοχών διαπραγματευόταν μόλις ένα 20λεπτο και οι τιμές στο ταμπλό ήταν χειροκίνητες (με ταμπέλες).

Την πρώτη μέρα επιστροφής των συναλλαγών στο Χ.Α. (26/10/1987) το σφυροκόπημα ξεκίνησε από τον τραπεζικό κλάδο, που ήταν και ο πρώτος κλάδος που διαπραγματεύθηκε, με τις ημερήσιες απώλειες του τραπεζικού δείκτη να φθάνουν στο 7,29%, για να ακολουθήσουν απώλειες 5,12% και 3,07%. Η μόνη μετοχή που έκλεισε με οριακή άνοδο και με αγοραστές, στις 26/10, ήταν αυτή της Τρ. Κρήτης και τότε, μέσα στην αίθουσα, ακούστηκε η γνωστή και από τον αείμνηστο Χάρρυ Κλυνν ατάκα, «Gracia Koskota».

Να σημειωθεί ότι κατά την τελευταία συνεδρίαση της 19/10, παρά το γεγονός ότι ο Γενικός Δείκτης είχε ολοκληρώσει την συνεδρίαση με απώλειες 2,23%, ο τίτλος των Κλ. Ναούσης είχε κλείσει με σημαντική άνοδο και πιο συγκεκριμένα στις 42.000 δρχ και με αγοραστές, για να ακολουθήσει, περίπου, κάθετη πτώση και επιστροφή στις 800 δρχ.

---

Με σημαντικά κέρδη άνω του 300% κινείται αυτή τη στιγμή η μετοχή της Epsilon Net από την μετάταξή της στην κύρια αγορά έως σήμερα, παρά τις τελευταίες πτωτικές συνεδριάσεις που καταγράφηκαν εντός του Ιανουαρίου. Πηγές από την αγορά τονίζουν ότι τα περίπου 700.000 τεμάχια της μετοχής που έχουν αλλάξει χέρια από την αρχή του έτους αφορούν σε τοποθέτηση θεσμικού χαρτοφυλακίου το οποίο είχε αγοράσει κατά τη διάρκεια της μετάταξης λίγο πάνω από το 1% σταδιακά και πλέον, αν και με άτσαλο τρόπο, αποκομίζει τα κέρδη του.

Ωστόσο, οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι το ενδιαφέρον θεσμικών χαρτοφυλακίων τόσο ευρωπαϊκών όσο και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού παραμένει θερμό για τη μετοχή της που μετεξελίσσεται σε μια σημαντική δύναμη στην εγχώρια αγορά πληροφορικής. Όπως ήταν φυσικό τα τεμάχια που διατέθηκαν απορροφήθηκαν άμεσα, καθώς το στόρι της μετοχής και της εταιρείας διατηρεί προσδοκίες και η αγορά περιμένει σημαντικές κινήσεις άμεσα.