Artnews

Πυραμίδα του Χέοπα: το κρυφό μυστικό της πέρασμα

2017-11-05 14:00:00

Από την Αγγελική Κώττη

Ένα κρυφό δωμάτιο σε ένα διάσημο όσο και τεράστιο ταφικό μνημείο, κρύβει σίγουρα κάτι σημαντικό. Τουλάχιστον για την Αίγυπτο, όπου ακόμα και αν δεν βρει κάτι νέο στην πυραμίδα του Χέοπα, με τη φημολογία περί ύπαρξης κρυφού περάσματος και θαλάμου σε αυτήν, θα έχει γίνει μια σημαντική προσπάθεια να αυξηθεί κάπως ο τουρισμός της.

Αν όμως οι ελπίδες αποδειχθούν βάσιμες, τότε το «κέρδος» μπορεί να είναι ανυπολόγιστο. Εφόσον στη μεγάλη πυραμίδα, το μοναδικό από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου που σώζεται μέχρι σήμερα, υπάρχει σφραγισμένος χώρος και εάν αυτός αποδειχθεί ασύλητος, τότε ίσως οι ανακαλύψεις να έχουν μεγάλη σημασία.

Τρίτη και καλύτερη

Μια γαλλο-ιαπωνική επιστημονική ομάδα επιβεβαίωσε στην Αίγυπτο, την ύπαρξη ενός μεγάλου εσωτερικού κενού μήκους τουλάχιστον 30 μέτρων στην Πυραμίδα του Χέοπα. Η Πυραμίδα του Χέοπα στην Γκίζα, ύψους 139 μέτρων και πλάτους 230 μέτρων, είναι η μεγαλύτερη που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα και κατασκευάσθηκε στη διάρκεια του Φαραώ Χούφου (πιο γνωστού ως Χέοπα) της 15ης δυναστείας, ο οποίος υπήρξε ηγεμόνας από το 2509 έως το 2483 π.Χ. Έρευνες παρόμοιες με την πρόσφατη, αλλά με άλλα μέσα, έχουν γίνει και κατά τα προηγούμενα χρόνια και η ύπαρξη του κενού έχει τεκμηριωθεί ήδη. Αυτήν τη φορά επιβεβαιώνεται και με τρίτη, πρωτοποριακή μέθοδο από τον τομέα της Φυσικής. Προηγήθηκαν λέιζερ και οπτικές ίνες, -στην πρώτη έρευνα-, καθώς και υπέρυθρες ακτίνες σε συνδυασμό με θερμικές κάμερες στη δεύτερη.

Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Μεχντί Ταγιουμπί του Ινστιτούτου ΗΙΡ του Παρισιού και τον Κουνιχίρο Μορισίμα του Πανεπιστημίου της Ναγκόγια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature", χρησιμοποίησαν εξελιγμένες τεχνικές της σωματιδιακής φυσικής για να δουν στο εσωτερικό της πυραμίδας με τρόπο παρόμοιο -αλλά πολύ πιο αποτελεσματικό- με τις ακτίνες Χ που "βλέπουν" μέσα στο σώμα. Χρησιμοποίησαν τα υποατομικά σωματίδια μιόνια, τα οποία αποτελούν υποπροϊόντα της κοσμικής ακτινοβολίας, όταν αυτή αλληλεπιδρά με τα άτομα στο ανώτερο στρώμα της γήινης ατμόσφαιρας.

Τα μιόνια πέφτουν συνεχώς στη Γη με ταχύτητες σχεδόν όσο του φωτός και με ρυθμό περίπου 10.000 ανά τετραγωνικό μέτρο ανά λεπτό. Ακολουθούν διαφορετικές πορείες, όταν κινούνται μέσω της πέτρας ή του αέρα. Έτσι, οι επιστήμονες μπόρεσαν να διακρίνουν την κρυφή κοιλότητα μέσα στην πυραμίδα. Ο χώρος βρίσκεται πάνω από τη λεγόμενη Μεγάλη Γαλαρία, έχει παρόμοια διατομή με αυτή και είναι σχεδόν παράλληλος.

Δεν υπάρχει ομοφωνία για το πώς ακριβώς χτίσθηκε η Πυραμίδα του Χέοπα, η οποία θεωρείται το αρχαιότερο από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου και το μόνο που σώζεται μέχρι σήμερα, ενώ είναι γενικότερα ένα από τα αρχαιότερα και μεγαλύτερα μνημεία στη Γη. Ο Ηρόδοτος περιγράφει την κατασκευή της πυραμίδας, αλλά το 440 π.Χ., δηλαδή ύστερα από περίπου 2.000 χρόνια. Τα μόνα κείμενα που έχουν βρεθεί από την εποχή του φαραώ Χέοπα και ανακαλύφθηκαν το 2013 είναι οι πάπυροι που αφορούν στα «λογιστικά» του έργου (π.χ. από πού και πώς μεταφέρθηκαν οι λίθοι), αλλά όχι την ίδια την μέθοδο της κατασκευής.

Χέοψ, ο κακός Φαραώ

Ο Ηρόδοτος αναφέρεται στον Χέοπα λέγοντας πως έσυρε την Αίγυπτο «σε απερίγραπτη αθλιότητα γιατί, αφού κλειδαμπάρωσε όλα τα λατρευτικά κέντρα, πρώτα-πρώτα τους απαγόρευσε να κάνουν θυσίες και κατόπιν έβαλε να μοχθούν όλοι οι Αιγύπτιοι στη δούλεψή του. Και πως άλλους τους αγγάρεψε να μεταφέρουν σέρνοντας πέτρες από τα λατομεία του βουνού της Αραβίας ως το Νείλο· κι αφού οι πέτρες αυτές με πλοία περνούσαν τον ποταμό, έβαλε άλλους να πάρουν τη θέση των προηγουμένων και να τις μεταφέρουν σέρνοντας προς το βουνό που λέγεται Λιβυκό. Και δούλευαν ασταμάτητα συνεργεία εκατό περίπου χιλιάδων ανθρώπων, το καθένα τους ένα τρίμηνο.»

Όλα αυτά, επί δέκα χρόνια, προκειμένου να κατασκευαστεί ο δρόμος πάνω στον οποίο έσερναν τις πέτρες, «έργο όχι πολύ κατώτερο απ’ την πυραμίδα», κατά τον αρχαίο ιστοριογράφο. Παράλληλα, κατασκευάζονταν οι υπόγειες οικοδομές που χτίστηκαν στον λόφο όπου υψώνονται οι πυραμίδες.

«Και χρειάστηκαν είκοσι χρόνια για να χτιστεί η πυραμίδα η ίδια, που, καθώς αποτελεί τετράγωνο, η κάθε πλευρά της είναι οχτώ πλέθρα, το ίδιο και το ύψος της· κι είναι από πέτρες πελεκητές, με θαυμαστό τρόπο συνταιριασμένες. Καμιά από τις πέτρες αυτές δεν έχει μάκρος μικρότερο από τριάντα πόδια» (1 πλέθρο=100 αρχαίοι ελληνικοί πόδες, περίπου 30μ.)

«Και η πυραμίδα αυτή χτίστηκε όπως κάνουν τα σκαλοπάτια, που ορισμένοι τα ονομάζουν ζωνάρια, άλλοι όμως αναβαθμίδες· κι αφού σε πρώτο στάδιο έκαναν έτσι τον σκελετό της, ανέβαζαν τις υπόλοιπες πέτρες με μηχανήματα που τα έκαναν από κοντά καδρόνια, υψώνοντάς τες από το έδαφος ως την πρώτη σειρά των αναβαθμών· και, μόλις ανέβαινε η πέτρα στη σειρά αυτή, την έβαζαν σε άλλο μηχάνημα που στηριζόταν πάνω στην πρώτη σειρά, κι απ' αυτή την έσερναν για να την ανεβάσουν στη δεύτερη σειρά και την έβαζαν πάνω σ' άλλο μηχάνημα· γιατί, όσες σειρές σχημάτιζαν οι αναβαθμοί, άλλα τόσα μηχανήματα υπήρχαν· ή το ίδιο και μοναδικό μηχάνημα, που δεν ήταν και τόσο βαρύ, το μετέφεραν από σειρά σε σειρά, μόλις ξεφόρτωναν απ' αυτό την πέτρα· εμείς ας αναφέρουμε και τον ένα και τον άλλο τρόπο, όπως ακριβώς τ' ακούσαμε.»

Χίλια εξακόσια τάλαντα

«Λοιπόν, η σειρά που δουλεύτηκε στην εντέλεια πρώτη ήταν η πάνω-πάνω της πυραμίδας, ύστερα δουλεύτηκαν στην εντέλεια η μια μετά την άλλη οι πιο κάτω απ' αυτή σειρές και τελευταία δουλεύτηκε στην εντέλεια αυτή που βρίσκεται πάνω στο έδαφος, και τα πιο χαμηλά μέρη. Κι έχουν καταγραφεί σε αιγυπτιακή γραφή πάνω στην πυραμίδα οι δαπάνες που έγιναν για τα καθαρτικά βότανα, τα κρεμμύδια και τα σκόρδα για τους εργαζόμενους. Κι αν θυμάμαι καλά τα όσα μου έλεγε ο διερμηνέας διαβάζοντας την επιγραφή, δαπανήθηκαν χίλια εξακόσια ασημένια τάλαντα. Λοιπόν, αν ο λογαριασμός αυτός είναι σωστός, πόσα άλλα είναι λογικό να έχουν δαπανηθεί και για το σίδερο των εργαλείων τους και για τα τρόφιμα και τα ρούχα των εργαζομένων, με δεδομένο ότι η οικοδόμηση των έργων διήρκεσε όσο χρόνο ανέφερα, αλλά κι άλλα χρόνια, καθόλου λίγα, χρειάστηκαν, όπως πιστεύω, για να κόψουν τις πέτρες, να τις μεταφέρουν, και ν' ανοίξουν την υπόγεια διώρυγα.» Εδώ σταματά η περιγραφή του Ηρόδοτου για τις πυραμίδες. Όπως όμως αναφέραμε, οι πληροφορίες δεν ήταν από πρώτο χέρι.

Οι πυραμίδες αποτελούν  πόλο έλξης των τουριστών και στην περιοχή εκείνη κατασκευάζεται το νέο μεγάλο μουσείο του Καΐρου. Βρίσκονται σε περιοχή αρχαίας αιγυπτιακής νεκρόπολης και ανεγέρθηκαν κατά την τέταρτη φαραωνική δυναστεία, (περί το 2613- 2494 π.Χ). Η πυραμίδα του Χέοπα αποτελούσε επί πολλές χιλιετίες το υψηλότερο κτίσμα της Γη. Δίπλα  της στέκονται οι πυραμίδες του Χεφρήνου, του Μενκαρέ και άλλα ιερά ταφικά κτίσματα. 

Όσο για το «πέρασμα»; Θα πρέπει να ακολουθήσει ανασκαφική διερεύνηση, με όποιο τρόπο κρίνουν πιο πρόσφορο οι αρχαιολόγοι. Σίγουρα θα προκύψουν σημαντικές πληροφορίες αρχιτεκτονικής φύσης. Τίποτα δεν αποκλείει, όμως, να υπάρξουν και άλλα ευρήματα.