Artnews

Μουσείο του Ντίσελντορφ αποσύρει πίνακα που μπορεί να έκλεψαν οι Ναζί

2017-07-11 23:27:00

Andreas Achenbach, Sicilian Landscape (1861)

Ο πίνακας Sicilian Landscape (1861) του Andreas Achenbach αποσύρθηκε από μια έκθεση στο Μουσείο Kunstpalast του Ντίσελντορφ, επειδή πιστεύεται ότι ήταν ιδιοκτησία του Max Stern, ενός εβραίου εμπόρου τέχνης, ο οποίος αναγκάστηκε να ρευστοποιήσει τη συλλογή έργων τέχνης του και να εγκαταλείψει τη ναζιστική Γερμανία.

Η έκθεση, η οποία άνοιξε στις 7 Ιουλίου, παρουσιάζει έργα που βρίσκονται στην ιδιοκτησία του Wolfgang Peiffer, ο οποίος το αγόρασε το 1999 σε δημοπρασία του Phillips. Ο συλλέκτης έχει στην κατοχή του τριακόσια κομμάτια από τον καλλιτέχνη. Παρόλο που βρισκόταν στο προωθητικό υλικό της έκθεσης, ο πίνακας δεν εκτέθηκε ποτέ. Η έκθεση είναι μια συνεργασία με το L8A, ένα ιδιωτικό μουσείο στο Baden-Baden, το οποίο είχε συμπεριλάβει τον πίνακα σε μία δική του έκθεση πέρσι.

Το Πρόγραμμα Αποκατάστασης Τέχνης Max Stern, που δημιουργήθηκε το 2002 για να εντοπίσει τη συλλογή του εμπόρου, είχε καταγράψει το έργο ως χαμένο στην ιστοσελίδα lostart.de και στην Ίντερπολ. Ένας ερευνητής τον είδε στην έκθεση στο Baden-Baden. Το Γραφείο Επεξεργασίας Αιτημάτων για το Ολοκαύτωμα στη Νέα Υόρκη, εκ μέρους των κληρονόμων του Stern, ήρθε σε επαφή με τον Peiffer για το έργο του Achenbach τον περασμένο Σεπτέμβριο, αλλά ο συλλέκτης ισχυρίζεται ότι δεν έλαβε ποτέ ειδοποίηση. Ζητά επίσης από τους κληρονόμους  να αποδείξουν ότι  όντως ανήκε το κομμάτι στον Stern και ότι δεν το αποχωρίστηκε κάτω από ασυνήθιστες περιστάσεις, διότι πιστεύει ότι πουλήθηκε από τον Stern σε μια «απολύτως φυσιολογική συναλλαγή σε γκαλερί». Ο δικηγόρος του, Ludwig von Pufendorf, είπε μάλιστα ότι δε θα επιτρέψουν να συνεχίσει ο πίνακας να είναι αναρτημένος στη βάση δεδομένων του lostart.de και θα καταφύγει στο δικαστήριο για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του αν χρειαστεί.

Ο Stern ανέλαβε την γκαλερί του πατέρα του το 1934, ένα χρόνο αφότου ανέβηκαν στην εξουσία οι Ναζί. Ως Εβραίος, δεν είχε το δικαίωμα να ασκήσει το επάγγελμά του μετά το 1935 και το 1937 αναγκάστηκε να πουλήσει το περιεχόμενο της γκαλερί του μέσω του οίκου δημοπρασιών Lempertz στην Κολωνία. Σύμφωνα με τα αρχεία, εκείνη την χρονιά πούλησε το έργο του  Achenbach ιδιωτικά. Μετακόμισε στο Λονδίνο το 1938 και τελικά εγκαταστάθηκε στον Καναδά, όπου έγινε ξανά ένας επιτυχημένος έμπορος τέχνης. Το 1987 πέθανε χωρίς απογόνους, οπότε άφησε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του σε τρία πανεπιστήμια: το  Πανεπιστήμιο Hebrew στην Ιερουσαλήμ και στα Concordia και McGill στο Μόντρεαλ. Οι σχολές στην πορεία σχημάτισαν το Πρόγραμμα Αποκατάστασης Τέχνης Max Stern. Το ίδρυμα έχει μέχρι στιγμής εντοπίσει 16 έργα. Συνολικά αναζητά περίπου 400.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, δύο ολλανδικά έργα ζωγραφικής Μεγάλων Δασκάλων ανακτήθηκαν από το ίδρυμα Stern. «Η έρευνά μας υποδεικνύει ότι ένας μεγάλος αριθμός έργων που έχασε ο Δρ. Stern βρίσκεται σε γερμανικές συλλογές», είπε η Clarence Epstein, ανώτατη διευθύντρια αστικών και πολιτιστικών ζητημάτων στο Concordia. «Μόλις πέρσι, τρεις πίνακες που βρίσκονταν στα χέρια ιδιωτών στο Ντίσελντορφ, τη Χαϊδελβέργη και το Αμβούργο, μας επεστράφησαν. Ευελπστούμε ότι ο κάτοχος του Achenbach θα αναγνωρίσει το πρόβλημα και θα έρθει σε επαφή με εμάς σύντομα.»

Σε μία κίνηση ανταπόδοσης, το 2016, το Ίδρυμα Max Stern -σε συνεργασία με τους Γερμανούς Φίλους του Πανεπιστημίου Hebrew, ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα του Βερολίνου- ανακοίνωσε ότι επεξεργάζεται ένα πρόγραμμα, με το οποίο οι καλή τη πίστει κάτοχοι έργων του Stern που αποφασίζουν να τα παραχωρήσουν θα αποζημιωθούν με πιστοποιητικό δωρητή για μείωση φόρου αντίστοιχη με την τιμή των έργων.